Jak pielęgnować stare drzewa na cmentarzach? Kto powinien zajmować się nekropoliami, na których od dawna nie odbywają się pochówki? Te pytania znalazły się w centrum II Konferencji „Zieleń zabytkowa” w Szczecinie. Wydarzenie trwało od 30 września do 2 października 2026 roku. SzczecinPortal.pl był jego patronem medialnym.
Przez dwa dni miejscem obrad było Auditorium Maximum ZUT przy ul. Słowackiego 17. Trzeci dzień przeznaczono na wizyty na szczecińskich cmentarzach.
Konferencja dotyczyła utrzymania i konserwacji historycznych nekropolii. Dużo miejsca poświęcono roślinności, która współtworzy ich układ i charakter, ale wymaga też regularnej opieki.
Stare drzewa, symbolika roślin i codzienna opieka
Pierwsze dwa dni obejmowały cztery panele tematyczne. Po każdym przewidziano czas na pytania i rozmowę z prelegentami.
Tematy sięgały od historii zieleni cmentarnej po konkretne problemy jej utrzymania. Anna Majdecka-Strzeżek przygotowała wystąpienie o tradycji i symbolice roślin na cmentarzach. Renata Stachańczyk zajęła się standardami konserwatorskimi, a Marcin Kubus zmianami w zieleni cmentarnej na przestrzeni wieków.
Osobną część poświęcono starym drzewom. W programie znalazły się ich diagnostyka, pielęgnacja oraz znaczenie dla krajobrazu i tożsamości miejsca. Te zagadnienia przybliżali Wojciech Bobek i Edyta Rosłoń-Szeryńska.
Nie zabrakło też spraw związanych z codziennym funkcjonowaniem nekropolii. Wystąpienie Dariusza Gajnego dotyczyło zarządzania cmentarzami oraz planowania prac utrzymaniowych i konserwatorskich.
Co dzieje się z cmentarzem, gdy zabraknie opiekunów?
Leszek Hońdo omawiał wpływ roślinności na inwentaryzację nowego cmentarza żydowskiego w Krakowie. Łukasz Piotr Młynarski i Karolina Wysocka przedstawiali uwarunkowania ochrony zieleni na cmentarzach województwa świętokrzyskiego. Jolanta Goszczyńska przybliżała różne losy nekropolii w Wielkopolsce.
W kolejnej części programu znalazły się opuszczone cmentarze Warmii i Mazur oraz stan zachowania alei cmentarnych na Śląsku. Tematy te przygotowały Iwona Liżewska i Bożena Łebzuch-Wach.
Dariusz Gajny poświęcił swoje wystąpienie zarządzaniu cmentarzami historycznymi, ich administrowaniu oraz planowaniu prac utrzymaniowych i konserwatorskich.
Panele moderowali Tomasz Wolender, Marcin Kubus, Anna Majdecka-Strzeżek i Ewa Stanecka.
Z sali wykładowej na szczecińskie nekropolie
Piątkowa sesja terenowa obejmowała Cmentarz Centralny, Cmentarz Zachodni, cmentarz żydowski oraz cmentarz ewangelicki przy ul. Ostrowskiej. Trasę zaplanowano dla dwóch grup.
Po Cmentarzu Centralnym mieli oprowadzać Aleksandra Hamberg-Federowicz, Dorota Herc-Staniszewska i Paweł Madejski. Za prezentację Cmentarza Zachodniego odpowiadał Marcin Kubus.
Część dotyczącą cmentarza żydowskiego powierzono Tomaszowi Wolenderowi i Maciejowi Gibczyńskiemu, a nekropolii ewangelickiej Ewie Staneckiej.
Wydarzeniu towarzyszyły także wystawy. W materiałach konferencyjnych uwzględniono „Ludzi kultury w naszej pamięci” przy pierwszej bramie Cmentarza Centralnego. Na ZUT zaplanowano prezentację prac studentów dotyczących cmentarza żydowskiego. Program przewidywał również posadzenie drzewa upamiętniającego Macieja Słomińskiego.
Organizatorzy konferencji „Zieleń zabytkowa”
Konferencję zorganizowało Polskie Towarzystwo Dendrologiczne. Współorganizatorami byli:
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie,
- Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie,
- Zakład Usług Komunalnych w Szczecinie,
- Zachodniopomorska Okręgowa Izba Architektów RP,
- Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków, Oddział w Szczecinie,
- Narodowy Instytut Dziedzictwa.
Przewodniczącym komitetu organizacyjnego był Marcin Kubus, a funkcję sekretarza pełnił Łukasz Goszczyński. Partnerem ekologicznym konferencji był Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie.
Patronat medialny sprawowali SzczecinPortal.pl, miesięcznik „Zieleń Miejska” i Radio Szczecin.
[patronat medialny]
