Dokładnie 20 lipca 1976 roku oficjalnie uruchomiono Zakład Produkcji Wody „Miedwie”. Od pół wieku to jeden z najważniejszych elementów szczecińskiego systemu wodociągowego. Dziś zakład pokrywa 82 procent zapotrzebowania miasta na wodę.
ZPW Miedwie ma 50 lat
Zakład Produkcji Wody „Miedwie” został oficjalnie uruchomiony 20 lipca 1976 roku. Od tego momentu jezioro Miedwie stało się głównym źródłem wody dla mieszkańców Szczecina.
Przez pół wieku zakład przeszedł ogromną zmianę technologiczną. Z miejsca opartego na klasycznych metodach uzdatniania wody stał się nowoczesnym obiektem, w którym proces produkcji jest zautomatyzowany i stale monitorowany.
Za codzienną pracą zakładu stoją ludzie. Przez 50 lat historię ZPW „Miedwie” współtworzyło blisko 300 pracowników. Obecnie za produkcję wody odpowiada 45-osobowy zespół specjalistów, pracujący w systemie trzyzmianowym, przez całą dobę i siedem dni w tygodniu.
– Zakład Produkcji Wody Miedwie to strategiczne miejsce dla funkcjonowania Szczecina. Perspektywa mieszkańców jest prosta – oczekują stałego dostępu do wody dobrej jakości, niekoniecznie zastanawiając się, skąd ona pochodzi i ile osób czuwa nad całym procesem. Dzięki miejscom takim jak to, ogromowi pracy realizowanej 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, mieszkańcy mają dostęp do wody najwyższej jakości – mówi Łukasz Kadłubowski, zastępca prezydenta Szczecina.
Woda z Miedwia trafia do szczecińskich kranów
Pomysł wykorzystania jeziora Miedwie jako źródła wody dla Szczecina pojawił się pod koniec lat 50. XX wieku. Jego autorem był doc. dr inż. Ryszard Bagiński. Miasto zmagało się wtedy z dużym deficytem wody, a rozwój przemysłu zwiększał zapotrzebowanie.
W latach 70. Szczecin zużywał latem nawet 150 tys. m³ wody na dobę. Dziś, dzięki zmianom w przemyśle i powszechnemu opomiarowaniu, zużycie wynosi około 60 tys. m³ na dobę.
W ubiegłym roku ZPW „Miedwie” wtłoczył do systemu 18 420 500 m³ wody. Według ZWiK nie ma obecnie sygnałów, które wskazywałyby na ryzyko braku wody w jeziorze.
– Jesteśmy bezpieczni w kontekście wodnym. Przy obecnym poborze czysto matematyczny algorytm wskazuje, że zasoby bez dopływu wyczerpałyby się po 36 latach. Jednak pełny bilans hydrologiczny – uwzględniający cztery dopływy, opady, spływ powierzchniowy oraz zasilanie podziemne – gwarantuje, że Szczecinowi wody raczej nie zabraknie – uspokaja Mariusz Patyk, dyrektor ds. technicznych.
Jak uzdatniana jest woda w ZPW Miedwie?
W 1976 roku proces technologiczny opierał się na klasycznej koagulacji siarczanem glinu, filtracji pospiesznej i chlorowaniu gazowym. Przełom nastąpił na początku XXI wieku, gdy dzięki funduszom unijnym i programowi „Poprawa jakości wody w Szczecinie” zakład przeszedł dużą modernizację.
Powstała m.in. druga nitka magistrali do Kijewa, a procesy uzdatniania zostały zautomatyzowane. Dziś woda przechodzi przez kilka etapów oczyszczania i zabezpieczania jakości.
Proces obejmuje m.in.:
- dezynfekcję wstępną ozonem,
- koagulację,
- sedymentację,
- filtrację przez złoże antracytowo-piaskowe,
- utlenianie pośrednie ozonem,
- filtrację przez złoże z granulowanym węglem aktywnym,
- dezynfekcję końcową dwutlenkiem chloru.
Gotowa woda trafia do Szczecina dwiema magistralami. Pomaga w tym około 30-metrowa różnica poziomów między jeziorem Miedwie a miastem.
– Doskonała jakość wody nie jest dziełem przypadku – to efekt 50 lat doświadczenia, technologicznej precyzji i pasji pokoleń pracowników ZPW Miedwie. Pijąc szczecińską kranówkę, pijemy wodę z pewnego źródła, produkowaną i badaną przez najlepszych specjalistów w regionie – podkreśla Patrycja Wolińska-Bartkiewicz, prezes ZWiK.
Jak dodaje, szczecińską kranówkę można pić bez filtrowania i przegotowania.
Laboratorium codziennie bada wodę
Na terenie zakładu działa nowoczesne laboratorium. Woda badana jest każdego dnia — od surowej, przez kolejne etapy produkcji, aż po gotowy produkt, który trafia do mieszkańców.
Codziennie monitorowanych jest 26 parametrów, a pełna miesięczna analiza obejmuje ponad 60 wskaźników. Wyniki badań są publikowane na stronie internetowej ZWiK.
Energia ze słońca i płynącej wody
ZPW „Miedwie” korzysta także z rozwiązań przyjaznych środowisku. Od 2015 roku część energii na potrzeby własne produkują dwie farmy fotowoltaiczne.
Zielona energia powstaje również dzięki wodzie płynącej do Szczecina. Na końcu magistrali, w ZPW „Pomorzany”, działa turbina Francisa, która odzyskuje energię z grawitacyjnego spadku wody w rurociągu.
Jubileusz 50-lecia ZPW Miedwie. Co przygotowano dla mieszkańców?
Z okazji 50-lecia ZPW „Miedwie” przygotowano kilka wydarzeń edukacyjnych i historycznych.
Od 20 lipca na Alei Kwiatowej dostępna będzie mini-wystawa poświęcona historii zakładu i szczecińskich wodociągów. Na tablicach znajdą się archiwalne zdjęcia oraz informacje o ZPW „Miedwie” i ZWiK.
Zaplanowano także trzy spacery z przewodnikiem poświęcone zabytkowym szczecińskim pompom, tzw. „berlinkom”. Uczestnicy poznają historię miejskich wodociągów, dowiedzą się, skąd pochodzi woda w Szczecinie i zobaczą detale odtwarzane przez warsztaty ZWiK. Liczba miejsc była ograniczona do 50 osób na każdy spacer i obecnie nie ma już wolnych miejsc.
Na profilu ZWiK w mediach społecznościowych pojawi się również jubileuszowy film pokazujący miejsca niedostępne na co dzień oraz pracowników odpowiedzialnych za dostawy wody.
Finał na Bulwarach 25 lipca
Kulminacja jubileuszu odbędzie się w sobotę, 25 lipca, na szczecińskich Bulwarach. W godzinach 10:30–14:00 zaplanowano strefę animacji i edukacji dla dzieci oraz dorosłych.
Główną atrakcją będzie mobilne laboratorium wody z pięcioma interaktywnymi stanowiskami. Uczestnicy sprawdzą m.in., jak powstaje wir wodny, co pływa, a co tonie, jak działa kolumna gęstości, czym jest napięcie powierzchniowe i jak wygląda podstawowa filtracja brudnej wody.
Z okazji jubileuszu przygotowano także koło fortuny z 555 upominkami, bańki, gry i zabawy. Wszystkie atrakcje są bezpłatne.
Działania edukacyjne prowadzone są w ramach projektu „Woda dla Szczecina”, dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.
