Październik od lat jest miesiącem profilaktyki raka piersi. W Zachodniopomorskiem do bezpłatnej mammografii uprawnionych jest ponad 377 tys. kobiet, ale z badań skorzystało dotąd nieco ponad 35 proc. z nich. W samym Szczecinie odsetek ten wynosi 31,21 proc. Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki NFZ zachęca więc do regularnych badań i przypomina o możliwości skorzystania zarówno z pracowni stacjonarnych, jak i mammobusów. W październiku mobilne punkty mają pojawić się w województwie aż 89 razy.

Rak piersi najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet

Rak piersi odpowiada za prawie 24 proc. zachorowań na nowotwory wśród kobiet oraz niemal 15 proc. zgonów kobiet z powodu nowotworów złośliwych. We wczesnym stadium choroba może nie dawać żadnych wyraźnych objawów, dlatego duże znaczenie mają regularne badania profilaktyczne.

Wczesne wykrycie zmian znacznie zwiększa możliwość skutecznego leczenia. Mammografia pozwala zauważyć również zmiany, których nie można jeszcze wyczuć podczas badania palpacyjnego.

Kto może skorzystać z bezpłatnej mammografii?

Program profilaktyki raka piersi jest przeznaczony dla kobiet w wieku od 45 do 74 lat. Standardowo bezpłatną mammografię można wykonać raz na dwa lata i nie jest potrzebne skierowanie. W wybranych grupach kobiet po leczeniu raka piersi badanie wykonywane jest co 12 miesięcy.

Na badanie można zapisać się bezpośrednio w placówce wykonującej mammografię, a także przez centralną e-rejestrację na Internetowym Koncie Pacjenta lub w aplikacji mojeIKP.

Kobiety, które nie mieszczą się w wieku objętym programem przesiewowym, mogą omówić potrzebę wykonania odpowiedniego badania ze swoim lekarzem.

Sześć pracowni mammograficznych działa w Szczecinie

W województwie zachodniopomorskim działa 10 stacjonarnych pracowni wykonujących mammografię w ramach programu profilaktycznego.

Najwięcej znajduje się właśnie w Szczecinie – sześć placówek. Dwie pracownie działają w Koszalinie, a kolejne w Kołobrzegu i Szczecinku.

Badania wykonywane są również w mammobusach, które docierają do miejscowości, w których dostęp do stacjonarnej diagnostyki jest mniejszy. Na październik zaplanowano 89 postojów mammobusów w Zachodniopomorskiem.

Aktualne terminy i miejsca postojów warto sprawdzać przed wizytą, ponieważ harmonogram jest na bieżąco aktualizowany.

W Szczecinie zbadało się niewiele ponad 31 proc. uprawnionych kobiet

Według danych Zachodniopomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, według stanu na sierpień 377 143 mieszkanki regionu były uprawnione do skorzystania z programu profilaktycznego.

Mammografię wykonało 35,64 proc. uprawnionych kobiet, co daje Zachodniopomorskiemu szóste miejsce wśród województw pod względem realizacji badań.

W poszczególnych częściach regionu wyniki są bardzo różne. W Szczecinie z programu skorzystało 31,21 proc. uprawnionych kobiet. W Koszalinie było to 33,03 proc., a w powiecie kołobrzeskim 29,89 proc.

Najwyższe wyniki odnotowano w powiatach:

• choszczeńskim – 44,42 proc.,
• pyrzyckim – 42,58 proc.,
• drawskim – 41,79 proc.

Samobadanie, mammografia i USG piersi

Profilaktyka nie ogranicza się wyłącznie do mammografii. Regularne obserwowanie i samobadanie piersi może pomóc zauważyć zmianę, której wcześniej nie było. NFZ zachęca do wykonywania samobadania raz w miesiącu. Jeśli pojawi się niepokojąca zmiana, należy skonsultować ją z lekarzem.

Mammografia wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie i pozwala wykryć niewielkie zmiany jeszcze przed wystąpieniem objawów. W zależności od wieku, budowy piersi oraz wskazań lekarz może również zdecydować o wykonaniu USG piersi.

Co zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi?

Na ryzyko zachorowania może wpływać wiele czynników. W materiałach NFZ wymieniono między innymi:

• wiek powyżej 50 lat,
• obciążenia genetyczne, w tym mutacje genów BRCA1 i BRCA2,
• niektóre czynniki hormonalne,
• nadwagę i otyłość,
• małą aktywność fizyczną,
• regularne spożywanie alkoholu,
• dietę zawierającą dużo tłuszczów nasyconych.

Obecność jednego z czynników nie oznacza, że dana osoba zachoruje. Jest natomiast dodatkowym powodem, by nie pomijać profilaktyki i konsultować niepokojące objawy z lekarzem.

Różowy Październik w Zachodniopomorskiem

W październiku mobilne stanowisko Zachodniopomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ pojawi się podczas kilkunastu wydarzeń w regionie. Pracownicy będą mówić o profilaktyce oraz pokazywać na specjalnych fantomach, jak wykonywać samobadanie piersi.

Wśród większych wydarzeń zaplanowano:

10 października – Gryfice
Różowe Miasteczko z Wąsem, Plac Zwycięstwa, godz. 10:00–13:00. W programie również prelekcja dotycząca profilaktyki.

10 października – Koszalin
Różowe Miasteczko, Koszalińska Biblioteka Publiczna, pl. Polonii 1, godz. 10:00–14:00.

24 października – Trzebiatów
„Różowa Wstążka”, Branżowa Szkoła I stopnia przy ul. Torowej 1, godz. 11:00–14:00.

Edukacja podczas tych spotkań kierowana jest nie tylko do kobiet. NFZ zachęca również mężczyzn do poznawania zasad samobadania, aby mogli wspierać swoje partnerki i bliskie osoby w regularnym dbaniu o zdrowie.

Różowy Październik przypomina, ale badać warto się przez cały rok

Październik zwraca szczególną uwagę na profilaktykę raka piersi, jednak mammografia i obserwacja własnego zdrowia nie powinny ograniczać się do jednego miesiąca w roku.

W Szczecinie dostępnych jest sześć stacjonarnych pracowni mammograficznych, a w całym regionie regularnie pojawiają się mammobusy. Kobiety w wieku 45–74 lat spełniające kryteria programu mogą wykonać badanie bez skierowania.

Informacje o programie i aktualnych badaniach: Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki NFZ.