Fort Zachodni w Świnoujściu znów stanie się przestrzenią sztuki, ale daleką od klasycznej galerii. VIII edycja Fort Art 2026 odbędzie się pod hasłem „Et in Arcadia Ego” i zaprosi widzów do przestrzeni, w której historia, ruina, pamięć i współczesne lęki spotykają się z pracami artystów z Polski i zagranicy. Wernisaż zaplanowano na 4 lipca 2026 roku, a wystawa będzie czynna do 27 września.
Fort Zachodni jako przestrzeń sztuki
Fort Art od początku wymyka się prostym definicjom. To nie jest wystawa, którą można przenieść do neutralnej sali galerii. Jej sens wyrasta z miejsca, w którym powstaje.
W VIII edycji wydarzenia artyści ponownie wejdą w przestrzeń Muzeum Historii Twierdzy – Fort Zachodni w Świnoujściu. Betonowy schron, korytarze, surowe wnętrza i dawne stanowisko dowodzenia artylerią nadbrzeżną nie będą tylko tłem dla prac. Staną się częścią opowieści.
Właśnie na styku militarnej przeszłości i sztuki współczesnej Fort Art buduje swój charakter. Fort nie zostaje tu ozdobiony pracami. Zostaje przez nie uruchomiony na nowo.
„Et in Arcadia Ego”. O czym opowiada tegoroczna edycja?
Hasłem VIII edycji Fort Art jest łacińska sentencja „Et in Arcadia Ego”. To zdanie od lat powraca w sztuce i filozofii. Przypomina, że przemijanie i utrata mogą pojawić się nawet tam, gdzie najchętniej widzielibyśmy spokój, harmonię i bezpieczeństwo.
Arkadia nie jest tu więc wyłącznie mityczną krainą szczęścia. Staje się także obrazem złudzenia, które może rozpaść się szybciej, niż chcielibyśmy przyznać.
W Forcie Zachodnim ten temat nabiera szczególnej siły. Samo miejsce niesie w sobie historię obrony, obserwacji i kontroli. Dziś zmienia znaczenie i staje się punktem wyjścia do pytań o nasze prywatne oraz zbiorowe Arkadie. Także o obrazy szczęścia, które łatwo stworzyć, opublikować albo wygenerować, ale znacznie trudniej utrzymać.
Sztuka aktualna w miejscu, które pamięta więcej niż widz
Fort Art 2026 ma formę wystawy sztuki aktualnej site-specific z performatywnym wieczorem otwarcia. Oznacza to, że prace powstają i wybrzmiewają w ścisłym związku z konkretnym miejscem.
W Forcie Zachodnim znaczenie ma wszystko: beton, wilgoć, historia, echo kroków, światło wpadające do wnętrz i pamięć militarnej funkcji obiektu. W takim otoczeniu sztuka nie musi krzyczeć. Czasem wystarczy drobny gest, dźwięk, obiekt albo obraz, by przestrzeń zaczęła opowiadać innym językiem.
To właśnie odróżnia Fort Art od wielu klasycznych ekspozycji. Widz nie ogląda tu jedynie prac. Wchodzi w relację z miejscem, które samo staje się jednym z bohaterów wystawy.
Data, miejsce i bilety na Fort Art 2026
Wernisaż VIII Fort Art 2026 odbędzie się 4 lipca 2026 roku o godz. 19:30. Bramy Fortu Zachodniego zostaną otwarte wcześniej, o 18:30.
Miejsce: Muzeum Historii Twierdzy – Fort Zachodni, Świnoujście, ul. Jachtowa 1
Wernisaż: 4 lipca 2026, godz. 19:30
Otwarcie bram: godz. 18:30
Wstęp na wernisaż: wolny
Wystawa czynna: do 27 września 2026 roku
Po wieczorze otwarcia wystawę będzie można oglądać w ramach zwiedzania Fortu Zachodniego. W czasie trwania ekspozycji obowiązują bilety zgodne z cennikiem muzeum: 30 zł normalny i 25 zł ulgowy.
Program Fort Art 2026. Performatywny wieczór otwarcia i wystawa do września
Najważniejszym momentem wydarzenia będzie performatywny wieczór otwarcia. To część, która od lat nadaje Fort Art szczególny charakter. Wernisaż nie jest jedynie oficjalnym rozpoczęciem wystawy. To raczej pierwsze wejście w jej atmosferę.
Widzowie mogą spodziewać się spotkania różnych form sztuki: instalacji, obiektów, malarstwa, działań przestrzennych, nowych mediów, performansu i dźwięku. Program VIII edycji opiera się na dialogu między artystami zaproszonymi do projektu a gospodarzami z Fort Art Group.
Wystawę będzie można oglądać do końca września. Dzięki temu Fort Art nie kończy się na samym wernisażu. Po intensywnym wieczorze otwarcia przyjdzie czas na spokojniejsze zwiedzanie i powrót do prac w innym rytmie.
Artyści VIII Fort Art 2026
Do udziału w ósmej edycji zaproszono artystów reprezentujących różne języki, media i doświadczenia. W programie znaleźli się twórcy z Polski, Niemiec, Iranu, Armenii i Kuby.
Artyści zaproszeni: Anna Kulik, Marina Nikoriuk, Monika Wyłoga, Roman Adamczak, Efran Ashourioun, Yorjander Capetillo Hernandez, Juliusz Lekston, Rainer Müller i Tahmineh Mirmotahari.
Obecni będą także gospodarze wydarzenia, czyli kolektyw Fort Art Group: Katarzyna Baranowska, Aneta Kruk, January Korff, Tomasz Sudoł i Marian Zwierzchowski.
To zestawienie jest ważne, bo Fort Art nie opiera się na jednym stylu. W tej edycji spotkają się m.in. malarstwo, instalacja, obiekt, performance, nowe media, dźwięk, tkanina artystyczna, rysunek i działania przestrzenne.
Różne języki, jeden fort
Anna Kulik pracuje z obrazami, symbolami i narracjami współczesnej kultury, szczególnie tej cyfrowej. Juliusz Lekston szuka relacji między rysunkiem, malarstwem i rzeźbą. Monika Wyłoga działa na pograniczu ilustracji i malarstwa, budując obrazy pełne detalu i metafory.
Tahmineh Mirmotahari bada czas, pamięć i materialność. Efran Ashourioun łączy nowe media, performance, dźwięk i refleksję nad technologią. Rainer Müller eksperymentuje z malarstwem, grafiką, instalacją, literaturą i sztuką dźwięku. Yorjander Capetillo Hernández tworzy malarskie światy przypominające nieistniejące spektakle teatralne.
W tej różnorodności kryje się siła wydarzenia. Każdy artysta wnosi własny język, ale Fort Zachodni wymusza spotkanie z czymś większym niż indywidualna praktyka. Z miejscem, które pamięta przemoc, obronę, granicę i czas.
Fort Art Group. Lokalny kolektyw z międzynarodową perspektywą
Za wydarzeniem stoi Fort Art Group, kolektyw świnoujskich twórców działający od 2018 roku. Tworzą go artyści pracujący w różnych obszarach: od malarstwa, ceramiki i tkaniny, po instalacje, fotografie, nowe media, performance i działania teatralne.
W skład grupy wchodzą m.in. Katarzyna Baranowska, Aneta Kruk, January Korff, Tomasz Sudoł i Marian Zwierzchowski. To oni od lat rozwijają ideę fortecznego festiwalu sztuki i zapraszają do Świnoujścia kolejnych twórców.
Dzięki temu Fort Art jest wydarzeniem lokalnym, ale nie lokalnym w ograniczającym sensie. Wyrasta ze Świnoujścia, z konkretnego fortu i konkretnej historii, a jednocześnie buduje dialog z artystami z różnych krajów i środowisk.
Dlaczego warto zobaczyć Fort Art 2026?
Fort Art 2026 może być interesujący dla osób, które lubią sztukę współczesną, ale także dla tych, którzy zwykle omijają galerie. Powód jest prosty: tutaj sztuka nie znajduje się w neutralnej przestrzeni. Jest zanurzona w miejscu, które samo działa na wyobraźnię.
Fort Zachodni nie daje łatwego komfortu. Jest surowy, ciężki, historyczny. W połączeniu z hasłem „Et in Arcadia Ego” staje się przestrzenią pytań o to, co kryje się pod obrazami szczęścia, bezpieczeństwa i spokoju.
To wydarzenie dla widzów gotowych na doświadczenie, nie tylko na oglądanie. Na spacer przez miejsce, które zmienia sens prac. I przez prace, które zmieniają sposób patrzenia na miejsce.
Fort, Arkadia i pytanie, które zostaje po wyjściu
VIII Fort Art 2026 nie będzie zwykłą wystawą na letni spacer. To wydarzenie, które najlepiej odbiera się powoli. Przestrzeń Fortu Zachodniego nadaje mu ciężar i kieruje uwagę na temat bezpieczeństwa, pamięci i tego, co łatwo uznać za trwałe.
Fort powstał jako miejsce obrony i obserwacji. Dziś działa inaczej. Staje się miejscem sztuki, która nie podaje gotowych odpowiedzi. Zostawia widza z obrazami, śladami historii i pytaniem o to, jak kruche bywają nasze własne Arkadie.
